Пад надзейным прыглядам… ды не толькі


Інтэрв’ю з мытнікам, літаратурам і гісторыкам Анатолем Брытуном

21.09.2020                                            Слово писателю


Мытнік, літаратар, гісторык Анатоль Брытун. Лаўрэат абласной літаратурнай прэміі Брэсцкага аблвыканкама імя У.А. Калесніка, аўтар кніг “Пах мускусу”, “Сяліба”, “Трылогія прыгод тысячагоддзя”.

На Брэсцкай мытні служаць не толькі аматары спорту, але яшчэ і творчыя людзі. Напрыклад, старшы інспектар Анатоль Брытун. Вядомы ён тым, што піша кнігі, ведае гісторыю і выдатна валодае беларускай мовай. Сёння ён таксама госць «БВ».

– Раскажыце, як Вы прыйшлі ў прафесію мытніка?  

– На прыканцы 90-х набіралі ў мытню людзей, якія маюць вышэйшую адукацыю і валодаюць замежнымі мовамі: паступіла прапанова, а затым мяне прынялі. Дагэтуль працаваў гідам-перакладчыкам, хаця па спецыяльнасці – інжынер-гідратэхнік.

– Атрымліваецца, што прафесія адразу Вас захапіла ў палон, калі на мытні працуеце столькі год?

– Прызнаюся шчыра, што спачатку мне не спадабалася. Адно працаваць у турызме і падарожнічаць па розных краінах, а другое – у мытні, дзе праца цяжкая і надзвычай адказная. Толькі пазней прыйшло разуменне, што твая праца неабходна тваёй дзяржаве, калі знаходзіш розныя гістарычныя каштоўнасці, вагоны ці кантэйнеры з кантрабандай… І гэта застаецца ў Беларусі, ідзе ў бюджэт, а людзі пасля атрымліваюць пенсіі і зарплаты. 

– Кожны мытнік праходзіць ратацыю. Раскажыце пра Ваш шлях. Што было Вам больш да спадобы?

– Усе месцы доўга пералічваць. Спачатку працаваў на ТП «Брэст-Цэнтральны», а

затым на мытнам пасту «Буг». Мо, з дзясяткі разоў змянялася месца працы. Сёння нясу службу на ПТО «Аэрапорт-Брест». Тут больш падабаецца можа, і таму, што кожны хлопчык з дзяцінства марыць быць лётчыкам. Кажуць, можна вечна глядзець на агонь і ваду, я б яшчэ дадаў: і на тое, як узлятаюць самалёты, бо гэта сапраўдны цуд. Лічу, што на прыканцы службы мне пашчасціла

Скажыце, ці змянілася мытня за трыццаць год?

– Кардынальна. Раней правяралі кантэйнеры,багаж інтуітыўна і рукамі, а зараз зусім іншая справа. Камп’ютэры падказываюць, каго з удзельнікаў міжнароднага гандлю, нашых, замежных экспарцёраў і імпарцёраў, варта сцісла праверыць, а каго спрошчана.

– Вы заўсёды размаўляеце на працы па-беларуску?

– Калі да мяне звяртаюцца па-руску, размаўляю на рускай мове, калі па-польску – на польскай, але калі пачую хоць адно беларускае слова, дык адразу размаўляю па-беларуску. Хачу адзначыць, што мова дапамагае ў працы: разумееш палякаў, сербаў, харватаў і іншых славян. Размаўляю на мове з суседзямі – жыхарамі Падляшша. Для сябе даўно зразумеў, што варта любіць і шанаваць сваю мову. Мова – гэта адметнасць і душа народа. Яна прыгожая, меладычная, таму і пішу свае творы выключна па-беларуску.

– Як атрымалася, што Вы сталі пісаць?

– Заўсёды меў жаданне. Але першыя творы з’явіліся недзе з дваццаць гадоў таму назад. Некалькі сваіх апавяданняў адправіў у часопіс «Паляўнічы і рыбалоў». Усе яны былі надрукаваныя і карысталіся поспехам. З цягам часу з’явіліся раман «Пах мускусу», сага-аповесць «Сяліба», якія прысвяціў малой радзіме, а апошнюю – «Трылогія прыгод тысячагоддзя» – тысячагадоваму Брэсту. Галоўныя героі маіх твораў людзі розныя: сумленныя, шчырыя, хітруны, кар’ерысты. Такія, якія сустракаюцца ў жыцці. Зараз пішу гістарычны дэтэктыў. 

– Ці ёсць творы, напісаныя пра мытню?

– Канешне. Шмат твораў прысвяціў працы мытніка. Часта адбываюцца цікавыя выпадкі, якія так і просяцца на старонкі аркуша. 

Вы выдатна ведаеце гісторыю. І нават у Вас была заведзена гістарычная старонка ў Інтэрнэце

– Так. Лічу, што кожны з нас павінен цікавіцца гісторыяй. Многія гістарычныя моманты становяцца сюжэтамі маіх твораў. Што датычыцца старонкі, быў час, калі там выкладаў усё, што мне траплялася па нашай гісторыі: арыгінальныя архіўныя дакументы, розныя гістарычныя карты… Нават меў больш за паўтара мільёна наведвальнікаў. Але калі зразумеў, што ёсць людзі, якія нашу славутую гісторыю ведаюць лепш за мяне, дык з радасцю ўступіў ім сваю тэму. Веданне гісторыі, як і мовы, таксама дапамагае ў працы мытніка.

Наталья ШЛЯЖКА, газета «Брестский вестник»